NORMAS ORTOGRÁFICAS DO GALEGO

RESUMO DOS CAMBIOS NAS NORMAS ORTOGRÁFICAS E MORFOLÓXICAS DO IDIOMA GALEGO (2003):

O alfabeto

Cambios na denominación das letras e dígrafos. O nome da letra <q> pasa a ser que.

O nome dos dígrafos <ch>, <ll> e <qu> pasa a denominarse respectivamente ce hache, ele dobre e que u.

Léxico

Os substantivos vocal e estudio pasan a vogal e estudo; e o verbo estudiar pasa a estudar.

A acentuación

Limítase a acentuación de interrogativos que introducen interrogativas indirectas a aqueles casos en que é necesaria para evitar anfiboloxías.

O guión

O alomorfo lo, la, los, las, pasa a ser de uso obrigatorio só despois da preposición por e do adverbio u. Nos demais casos a súa representación é facultativa.

O apóstrofo

Permítese a súa utilización para a reprodución da prosodia oral, ou para respectar títulos de obras ou cabeceiras de publicacións.

Os signos de interrogación e admiración

O seu emprego é obrigatorio ao final do enunciado e recomendado ao seu inicio para evitar ambigüidades e facer máis doada a lectura.

Grupos consonánticos

Grupos bc, bd,  bn, bs, bt, bv e bx

Engádese no título do epígrafe o grupo bm.

Grupos –ct- e -cc-

Suprímese a primeira consoante cando precede as vogais i e u (condución, conflito…). Con todo, mantense nalgúns tecnicismos e palabras cultas de escasa frecuencia (deíctico, dúctil…).

A consoante implosiva vocaliza en i nos casos de reitor (reitorado, reitoral, reitoría) e seita pero sectario, sectarismo).

Sufixos e terminacións

–ancia, -encia, -iencia, -uencia, -cia, -cio, -za, -zo

Mantense Galicia como “voz lexítima galega, denominación do país e forma maioritaria na expresión oral  escrita moderna”. Galiza considérase tamén unha forma lexitimamente galega, amplamente documentada na época medieval, que foi recuperada no galego contemporáneo.

Amplíase a relación de voces en –zo, -za: diferenza, espazo, estanza (“estrofa”), graza, licenza, nacenza, novizo, perseveranza, presenza, querenza, sentenza, servizo e terzo.

–ble/-bel

Considéranse admisibles tanto ­–ble como –bel e, en consecuencia, admítense tamén as formas duplas do tipo establecer ou estabelecer. No texto das Normas emprégase –ble.

–eo, -eu e –ao, -au

Engádense chapeu, romeu e xubileu á relación de palabras en –eu.

Engádese bacallau e pau á relación de palabras en –au.

–us, -um, -o

Engádese ímpeto e tribo a relación de palabras en –o.

Masc. –án/ Fem. –á, Masc. –ano/ Fem. –ana

Acomódanse ao esquema –án/á as seguintes formas: afgán, alazán, alemán, barregán, bosquimán, capitán, catalán, ermitán, escribán, gardián, musulmán, rufián, sancristán, sultán e truán.

Masc. –án/ Fem. –ana

Admítense as variantes locais –ao/á e –án/án nos xentilicios correspondentes (burelao,/burelá, muradán/muradán…).

A terminación –án/ -ana queda así reservada para caracterizadores pexorativos (bocalán…).

Masc. –ón/ Fem. –oa, -ona

O esquema –ón/-ona queda reservado para formacións aumentativas (homón, mullerona…) e para deverbais pexorativos (abusón, abusona…).

Nos demais casos, -on/-oa (anfitrión/ anfitrioa, león/leoa…).

–dade, -tade

Incorpórase puberdade  ao grupo en –dade.

–aría, -ería

Dáselle preferencia á solución tradicional –aría (a non ser en certos galicismos), aínda que se admite a solución –ería.

O artigo

Contraccións

O encontro da preposición a co artigo o pódese representar graficamente como ao ou ó. No texto das Normas escríbese con ao. Por tanto tamén aos ou ós (preferencia aos).

Encontro do artigo coa conxunción comparativa ca

Admítese a dobre representación para o encontro da conxunción comparativa ca co artigo determinado: ca o ou có, ca a ou cá.

Pronomes

Demostrativos

Elimínanse esto, eso e aquelo como formas neutras.

Relativos, interrogativos e relativos

Admítese tamén o relativo posesivo cuxo, con flexión de xénero e número.

Numerais

Cardinais

Deglutínanse os numerais entre vinte e trinta: vinte e un, vinte e dous, vinte e dúas…

Multiplicativos

Elimínase triple e cuádruple.

Verbo

Paradigmas regulares

Prescríbese a acentuación proparoxítona a P4 e P5 dos pretéritos de subxuntivo (andásemos, andásedes, …).

Oír/ouvir

Admítese ouvir ao lado de oír.

Adverbios e locucións adverbiais

De lugar

Engádese á lista alén e aquén.

De tempo

Aglutínase acotío, decontado, decontino, decotío, deseguida, deseguido, enseguida.

Elimínase entonces.

De cantidade e precisión

Aglutínase a locución apenas.

Elimínase alomenos.

De modo

Aglutínanse as locucións amodo e devagar.

De dúbida

Aglutínase a locución talvez.

Preposicións e locucións prepositivas

Engádese a respecto de, alén de, após, aquén de, até, canto a.

Conxuncións e locucións conxuntivas

Adversativas

Elimínanse anque, nembargantes, sen embargo.

Engádense no entanto, porén.

Concesivas

Elimínase anque.

Consecutivas

Elimínase entonces.

Temporais

Aglutínanse apenas, decontado que, deseguida que.

Engádese até que.

Voltar á páxina principal